ตอนนี้ใช้ Ubuntu 10.04 Lucid Lynx อยู่ครับ หลังจากต้องถอยจาก 10.10 เนื่องจากอัลฟ่าทำพิษตามประสา ตอนนี้น่าจะ Alpha 2 อยู่ ที่บอร์ด UbuntuClub ก็ยังไม่เห็นมีใครมาอัพเดทเรื่องสถานการณ์ของ Maverick ตอนนี้เลยขออยู่กับความแน่นอนไปก่อน

เพิ่งอัพเดทเสร็จ คงต้องรีสตาร์ทดูความเปลี่ยนแปลงซักนิดนึง (แต่ปกติมันก็แค่แก้บั๊กหรือบูรณะเฉย ๆ ล่ะนะ ก็อัพบล็อกไปงั้นแหละ เปลี่ยนธีมใหม่ก็เห่อไปงั้น อิอิอิ)

สำหรับ Gwibber นั้นถูกฝังมาอยู่ใน Messaging Menu ตั้งแต่ Ubuntu 10.04 แล้ว แต่ด้วยเวอร์ชั่นเลยทำให้การใช้งานใน Lucid ไม่สมบูรณ์ คือ มันอัพเดทสถานะผ่าน Proxy ไม่ได้

เปลี่ยนมาใช้ Ubuntu 10.10 มาพักนึงถึงได้ลอง Gwibber อีกครั้ง ก็พบว่าสามารถอัพเดทสถานะผ่าน Proxy ได้แล้ว แต่ยังไม่สามารถดึงรูปภาพแทนตัวมาได้เมื่อดึงผ่าน Proxy

สำหรับ Facebook นั้นพบปัญหาอย่างมาก ขณะนี้คือไม่สามารถเชื่อมต่อกับ Facebook ได้เลยแม้จะทำการ Authorized แล้วก็ตาม ที่สำคัญบั๊กเดิม ๆ ก็ยังอยู่ คือ เมื่อเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตผ่าน Proxy จะไม่สามารถใช้ Gwibber เข้าถึงหน้าล็อกอินของ Facebook ซึ่งเป็นบั๊กดั้งเดิมและไม่เห็นมีวี่แววจะแก้ไขซักที

ขณะนี้ไม่รู้ว่าอนาคตของ Gwibber จะเป็นอย่างไร เพราะถึงแม้มันจะถูกนำเสนอโดย Ubuntu แต่คนทำนั้นเป็นทีม Gwibber ภายใต้โครงการ GNOME Desktop ดังนั้นมันจะรุ่ง หรือร่วง ก็คงต้องภาวนาให้ทีมพัฒนาของ Gwibber ลุกขึ้นมาแก้ปัญหาซักที

/ อยากลดภาระของ Browser บ้าง เพราะ Firefox เองก็ยังจัดการทรัพยากรได้ไม่ดีเท่าที่ควร

กลับมาแล้วครับ http://mirror1.ku.ac.th/

ส่วนตัวผมใช้ Mirror หลักเลย ช้าบ้างเร็วบ้างตามยถากรรมไม่ค่อยสนใจ เพราะตอนนี้อัพเดทธรรมดาไม่ได้เป็นการอัพเกรดเปลี่ยนเวอร์ชั่นเลยไม่ค่อยมีอะไรหนัก ๆ

โดยปกติวิธีของผมคือผมจะแก้ไขไฟล์ sources.list โดยเอา Mirror ในประเทศไว้ข้างบนสุด ตามด้วย Mirror หลัก วิธีนี้จะทำให้เมื่อมีการอัพเดท ถ้าแพคเกจไหนที่เจอใน Mirror ไทยก็จะเอามาจากที่นั่น ตัวที่ไม่มีจึงค่อยไปดึงจาก Mirror หลัก เป็นการลดภาระในการดาวน์โหลดแพคเกจ (แต่ก็เสียเวลาในการอัพเดทเหมือนกัน ไม่เท่าไรหรอกครับถ้าเน็ตแรง ๆ เพราะ Mirror ในไทยถ้าไม่มีปัญหาอะไรก็เร็วจนแทบไม่รู้สึก)

/ ใช้ Mint 9 อยู่ครับ

ไม่รู้อะไรก็ Google มันซะ

2. Community

ถนัดภาษาอะไรเลือกเอา เยอะมาก

3. Forgot Windows

ด้วยแนวคิดของ Ubuntu ยิ่งเวอร์ชั่นล่าสุดนั้นหนีจาก Windows ไปหา Mac แทบจะเต็มสูบ ดังนั้นอะไรลืมได้ก็ลืม ๆ มันไป เริ่มต้นใหม่ง่ายกว่าพยายามทำให้เหมือนเดิม

4. Try

ต้องไม่ท้อ อะไรก็ไม่ยากถ้าตั้งใจทำ

5. Internet

ใช้ Ubuntu แบบ Online จะสนุก มีสีสรรค์ และใช้งานได้เต็มรูปแบบมากกว่าใช้งานแบบ Offline

แค่นี้พอแล้วมั้ง ใช้ไม่ยากหรอกครับ จริง ๆ นะขอบอก

(คลิกเพื่อดูรูปใหญ่)

ในรูปนั้นผมใช้ 2 บริการคือ Twitter และ Facebook นอกจากสองตัวนี้แล้วยังสามารถใช้บริการผ่าน Social Network อื่น ๆ ได้อีก ณ ปัจจุบันมี Flickr, StatusNet, Qaiku, FriendFeed, Digg และ identi.ca

การทำงานก็คล้าย ๆ กับ Client ของบริการเหล่านี้ เพียงแต่เหตุผลที่ควรใช้ Gwibber บน Ubuntu 10.04 เพราะมันฝังมาใน Indicator-Applet อย่างเนียน ไม่เกะกะ System Tray ดังนั้นถ้าไม่ได้ต้องการฟีเจอร์พิเศษที่โปรแกรมอื่น ๆ มีแตกต่างกัน Gwibber ก็น่าใช้อยู่มิใช่น้อย

แต่ปัญหาเมื่อใช้งานผ่าน Proxy คือ Facrbook จะไม่สามารถอัพเดทได้และทั้ง Facebook และ Twitter จะไม่โชว์รูปไอคอนของตัวเองและเพื่อน ๆ  ส่วน Twitter สามารถอัพเดทสถานะได้ปกติ

เวอร์ชั่นที่ผมใช้นี้มาจาก PPA นะครับ ไม่รู้ว่าตัวที่อยู่ใน Repo ตอนนี้เป็นไงแล้ว (เพราะหงุดหงิดจากตัวปกติเลยต้องไปจกมาจาก PPA นี่แหละ ค่อยยังชั่วหน่อย)

Follow me @i_pex

Good

1. Free

ในความหมายนี้คือ

- ไม่ต้องเสียค่าลิขสิทธิ์ (แปลว่าแม้จะฟรีก็ไม่ได้แปลว่าไม่มีลิขสิทธิ์นะ)
- สามารถแจกจ่ายได้อย่างเสรี ไม่ต้องขออนุญาติทาง Canonical ก่อนแต่อย่างใด และไม่ผิดกติกาใด ๆ ทั้งสิ้น
- สามารถแก้ไข ปรับปรุง เปลี่ยนแปลง เพื่อใช้งานและแจกจ่ายได้อย่างอิสระเสรี (แต่อาจจะติดเงื่อนไขบางอย่าง ควรศึกษาเพิ่มนิดนึง)
- สามารถใช้งานได้ทุกรูปแบบ ไม่มีเงื่อนไข แต่ต้องไม่ผิดกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีใด ๆ ทั้งสิ้น

2. Security

ทั้งเรื่องของ Virus ทั้งประเภท Adware, Malware, Trojan ส่วนมากล้วนโจมตีแต่ระบบปฏิบัติการหลัก ๆ ที่ใช้กันทั่วไปในโลกนี้ นั่นก็คือ Windows อีกทั้งโดยปกติการรันโปรแกรมใน Linux และ Unix ทั้งหลายจะต้องใช้สิทธิ root หรือความเป็นเจ้าของเครื่องเท่านั้น ซึ่ง Ubuntu ได้ระงับระบบนี้ไว้ จะใช้สิทธิ root ได้ก็ต่อเมื่อใส่ Password ทุกครั้งเท่านั้น ดังนั้นหากโปรแกรมหรือระบบใด ๆ ที่ต้องการติดตั้งลงในเครื่องจะต้องผ่าน root ทุกครั้ง อีกนัยหนึ่งที่เดียวที่ไม่ผ่าน root ก็คือ /home ซึ่งถ้าอะไรที่ติดตั้งใน /home จะไม่ส่งผลกับระบบโดยรวม ดังนั้น มันปลอดภัยตั้งแต่อยู่ในมุ้งอยู่แล้ว ยิ่งถ้าใช้งานอย่างปลอดภัยเป็นนิจสินอยู่แล้วยิ่งไม่ต้องกังวลไปกันใหญ่

3. Software Repository

ในระบบปฏิบัติการลินุกซ์ทั้งหลายมักเตรียมโปรแกรมต่าง ๆ ไว้ในคลังซอฟท์แวร์ หรือที่เรียกกันว่า Repo ให้เรียบร้อย ทั้งนี้เพราะระบบการจัดการแพคเกจของแต่ละตัวก็ต่างกัน ที่หลัก ๆ ก็จะเป็น Debian ที่ใช้ไฟล์ .deb และ Red Hat ที่ใช้ไฟล์ .rpm ดังนั้นลินุกซ์ตัวอื่นที่สืบทอดมาจากต้นน้ำก็มักจะใช้ตาม ๆ กันมา การติดตั้งโปรแกรมในลินุกซ์ถ้าไม่ติดตั้งจาก Repo ก็มักจะต้องคอมไพล์จาก Source Code ของโปรแกรมเอง ซึ่งยากจะสำเร็จสำหรับผู้ใช้ที่ไม่เชี่ยวชาญจริง ๆ ดังนั้นโดยส่วนมากของโปรแกรมยอดนิยมและจำเป็นและควรจะใช้ทั้งหลายจึงถูกตระเตรียมไว้ใน Repo เป็นที่เรียบร้อย การติดตั้งจึงง่ายมาก ไม่ต้องเที่ยวเสาะแสวงหา และโปรแกรมที่อยู่ใน Repo โดยส่วนมากก็จะไว้ใจได้ว่าเหมาะกับการใช้งานในรุ่นนั้น ๆ (ถ้า Repo เป็นค่าปกติไม่ถูกเปลี่ยนแปลงจนมากเกินไป) ดังนั้น จึงง่าย สะดวก ไว้ใจได้ มากกว่า

4. Full Customization

นอกเหนือจากการปรับปรุง ถอดนั่น เพิ่มนี่ จนกลายเป็น OS ของตัวเองได้แล้ว ในเรื่องอื่น ๆ เช่นหน้าตา หรือสัมผัสที่ได้รับนั้นก็สามารถปรับเปลี่ยนได้อย่างหมดไส้หมดพุง ทั้งจะเปลี่ยนหน้าตา หรือการใช้งานใด ๆ ให้เป็นอย่างที่ต้องการก็ได้ (เกือบหมด) เช่น อยากจะเปลี่ยนหน้าตาให้เป็น Windows 7 หรือเป็น Mac หรือเปลี่ยนสี เปลี่ยนจากค่าปกติเป็น อย่างที่ต้องการ .. ต้องยกความดีความชอบให้กับ GNOME Desktop ที่ออกแบบมาให้ปรับเปลี่ยนได้อย่างพลิกฟ้าพลิกแผ่นดิน และลูกเล่นอลังการของ Compiz-Fusion ยิ่งผสานกำลังกับ Emerald Theme ยิ่งสวยพิศดารแปลกตาแปลกใจกันไปใหญ่

5. Greatest Community

ไม่น่าเชื่อว่ากับ Ubuntu ลินุกซ์ที่เกิดใหม่เมื่อไม่กี่ปีมานี้จะสร้างฐานผู้ใช้งาน จนเกิด Knowledge Based มากมาย ทั้งใน Official Forum หรือตามฟอรั่มและ Blog อื่น ๆ อีกมากมายในหลาย ๆ ภาษา ที่สำคัญหากเทียบกันเฉพาะในไทย ถ้าไม่เชี่ยวชาญภาษาอังกฤษควรจะใช้ Ubuntu มากที่สุด เพราะชุมชนเค้าเหนียวแน่นมากมาย หาความรู้ได้ไม่ยาก จากนั้นจึงค่อยขยายความรู้ไปภาษาอังกฤษได้ไม่ยาก การร่วมกันช่วยแก้ไขปัญหา ช่วยกันพัฒนา เป็นเอกลักษณ์อันดีที่ยากจะหาจาก OS อื่น ๆ ที่ไม่ใช่ลินุกซ์

6. Thai Language Integrated Smoothly

ไม่ต้องอธิบายกันเยอะ ภาษาไทยใน Ubuntu ทั้งการใช้งานด้านอ่าน – เขียน หรือเมนูโปรแกรมภาษาไทยล้วนใช้งานได้ดี เหมาะสำหรับเอาไปให้เด็ก ๆ หรือผู้สูงอายุใช้งาน รวมถึงผู้ที่เริ่มใช้งานใหม่ ๆ ที่ไม่คุ้นเคยกับอินเตอร์เฟสของลินุกซ์ก็จะใช้งานได้ง่ายขึ้นมาก ๆ เลยทีเดียว

7. Required Minimal Hardware Resources

แม้ว่าทั้ง KDE และ GNOME จะอ้วนมาก ใช้ทรัพยากรมากขึ้นทุกวัน ๆ แต่เมื่อเทียบกับ OS ในยุคปัจจุบันเพื่อความเท่าเทียมก็จะพบว่ายังไงก็ใช้ทรัพยากรน้อยกว่า Desktop Environment (DE) แบบอื่น ๆ อยู่มากโข ทั้งนี้นอกจาก KDE และ GNOME แล้วยังมี DE อื่น ๆ ที่ใช้งานได้ดีและเบาเครื่องกว่าทั้งสองตัวนี้อีกมาก เช่น Enlightment, OpenBox หรือ XFCE ทั้งนี้ความต่างของ DE นั้นอาจทำให้การใช้งานบางอย่างสะดุดอยู่บ้าง แต่ถ้าพื้นฐานมันเป็นระบบเดียวกัน การจัดการระบบก็มักจะไม่ต่างกันเท่าไร ดังนั้นทางเลือกสำหรับเครื่องเก่า ๆ ก็หนีไม่พ้นลินุกซ์อยู่ดี แต่ทั้งนี้อาจจะต้องใช้ DE ประเภทอื่นที่ไม่ใช้ KDE และ GNOME หากเสปกเครื่องเก่ามากถึงมากที่สุด แต่อันที่จริงไม่จำเป็นต้องเครื่องเก่าหรอกครับ เครื่องใหม่ ๆ ดี ๆ แต่ถ้าอยากใช้งานแบบเหลือ ๆ เร็ว ๆ เบา ๆ ก็ลินุกซ์ก็ได้

8. Intelligence Hardware Detection

แม้ว่าปัญหานึงของ Mac และลินุกซ์ที่มีเหมือน ๆ กันคือเรื่อง Driver ของ Hardware ที่ผู้ผลิตมักไม่ค่อยเหลียวแล แต่ด้วยจำนวนผู้ใช้งานและยิ่งเป็นผู้ใช้งานที่มีความรู้ เป็น Programmer อยู่บ้างก็พยายามผ่าทางตันนี้โดยทำ Driver เลียนแบบมาให้ใช้กัน แน่นอนว่ามันอาจจะรีดประสิทธิภาพของ Hardware ออกมาได้ไม่หมด หรือไม่ดีเมื่อเทียบกับตัว Official จากผู้ผลิต แต่อย่างน้อยมันก็ใช้งานได้ และที่สำคัญ Driver ที่สำคัญ ๆ ทั้งหลายทั้งเก่าและใหม่ (ไม่ใหม่มาก) มักจะถูกรวมอยู่ในเคอร์เนลของลินุกซ์อยู่แล้ว ดังนั้นข้อดีเรื่อง Hardware ในลินุกซ์ก็คือ ในทางทฤษฎีแล้วถึงแม้จะเป็นลินุกซ์ต่างสายพันธุ์กัน แต่ถ้าใช้เคอร์เนลเดียวกันก็มักจะเจอ Hardware ได้เหมือน ๆ กัน ทั้งนี้ยาขมสำหรับลินุกซ์ก็อาจจะเป็น Wireless, Webcam หรือ Printer ซึ่งกับ Ubuntu ก็แก้ปัญหาพวกนี้ไปมากพอสมควรแล้ว (จนบางคนก็ค่อนขอดว่าไหนว่าใช้แต่ Free Software เพราะ Driver ของ Wireless บางตัวมันไม่ถือว่าฟรีนะ อะไรประมาณนั้น)

9. More Than I Can Say

อีกนับไม่ถ้วนที่เป็นข้อดีของ Ubuntu ทั้งเรื่องการใช้งานที่ง่ายกว่าลินุกซ์ตระกูลอื่น ๆ อย่างมีนัยยะสำคัญ ความเข้าใจใน End User มากกว่าที่ลินุกซ์ตระกูลอื่นมี มีการพัฒนาต่อยอดอีกมากมายซึ่งหมายความว่าผู้ใช้อย่างเรา ๆ สามารถเลือก OS ที่เหมาะสมกับการใช้งานของเราจริง ๆ โดยที่พื้นเพเดิมของมันก็คือ Ubuntu ที่เราคุ้นเคย เช่น อยากได้ Ubuntu พร้อมใช้แบบไทย ๆ ก็ไปหาในคลับ อยากได้พร้อมใช้แบบฝรั่ง ๆ ที่มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองและโด่งดังไม่แพ้ตัวแม่ก็ Linux Mint อยากได้เบา ๆ เรียบ ๆ ก็ XFCE ใน Xubuntu อยากเบากว่า XFCE อีกก็ LXDE เลยเป็นไรกับ Lubuntu ชอบแบบคล้าย 7 และโปรแกรมดี ๆ เพียบพร้อมน่าใช้งานก็ KDE ใน Kubuntu หรืออยากเมพขิง ๆ เทพจริงอะไรจริง #! (Crunchbang) เลยเป็นไง รับรองถึงใจแน่นอน

Bad

1. Not Compatible with Windows

ด้วยความที่คนส่วนใหญ่ยังใช้ Windows ปัญหาของชาวลินุกซ์จึงยังมีอยู่ งานง่าย ๆ ที่ End User มักหงุดหงิด เช่น Chat ไม่เห็นกล้อง (ทั้ง Pidgin และ Empathy ยังไม่สามารถใช้งานกล้องเว็บแคมกับ Windows Live ได้ซักที) จะให้ไปใช้ aMSN ก็ได้แต่ถ้าถามจริง ๆ ความสามารถมันก็ยังตามไม่ทัน Windows Live Messenger อยู่ดี ทางเลือกของ Video Call หรือ Webcam ของลินุกซ์อาจจะต้องพึ่งพา Skype ซึ่งถึงแม้จะต้องติดตั้งเพิ่มเองแต่ก็ไม่ได้ยากเท่าไร (มันยากตรงที่จะชวนเพื่อนหรือคณะทำงานมาใช้ Skype นี่แหละ ก็ในเมื่อเค้าใช้ MSN กันได้ง่าย ๆ และติดต่อกับคนอื่น ๆ ได้มากกว่า ทำไมเค้าจะต้องเปลี่ยนมาใช้ Skype เพื่อเราคนเดียว)

หรืองานด้านเอกสารที่ทั่วไปโดยเฉพาะคนไทยมักจะใช้ Microsoft Office ซึ่งมีระบบฟอร์แมตเป็นของตัวเองและไม่เปิดเผยเสปก ดังนั้นการแลกเปลี่ยนเอกสารใช้งานซึ่งกันและกันอาจจะพบปัญหาความเข้ากันได้และความผิดเพี้ยนอยู่เสมอ อีกทั้งเรื่องฟ้อนต์อีกที่เป็นปัญหาใหญ่ การใช้ฟ้อนต์ทดแทนมันไม่สามารถแก้ได้ 100% และมันก็ไม่ใช่ค่าปกติที่ End User ควรจะทำกันเองอีกด้วย ดังนั้นอาจจะต้องปวดหัวกันหน่อย แต่ก็ไม่ได้ลำบากจนไม่น่าใช้แต่อย่างใด เพราะวิทยายุทธ์มันฝึกกันได้

2. Some Website Require Internet Explorer 6 Only

ไม่ต้องพูดกันเยอะ

3. Flash Player more Perfect in Windows Only

เว็บไซด์สมัยนี้มักยัดเยียด Flash มาทั้งใช้ตกแต่งหรือทำเป็นอินเตอร์เฟสกันเลยทีเดียว ปัญหาคือ Flash Player จาก Adobe มันมีประสิทธิภาพง่อยเปลี้ยเสียขามาก ๆ ในลินุกซ์และ Mac ดังนั้นการใช้งานบางเว็บอาจใช้งานไม่ได้ หรือใช้ได้แต่ไม่ดี อีกทั้งดีไม่ดีมันกิน CPU จนน็อกกันเลยทีเดียว

4. Efficacy of Multimedia Playing less than Windows

เรื่องนี้เจอมากับตัว คือเปิดไฟล์ Hi-Def ใน Windows โดย KMPlayer สามารถดูได้ไม่มีกระตุก ส่วนในลินุกซ์ทั้ง VLC, mPlayer, Totem ไม่ต้องพูดถึง คือมันก็ดูได้ล่ะครับแต่กระตุกบ้างอะไรบ้าง มันไม่ลื่นเหมือนโปรแกรมที่มีใน Windows ดังนั้นเรื่องนี้จะว่า Windows ดีกว่า หรือลินุกซ์ด้อยกว่าก็ไม่เชิง เพราะเหตุคือไม่มีโปรแกรมแบบนี้ในลินุกซ์ ไม่ใช่ว่าลินุกซ์ไม่ดีซะเมื่อไร จริงไหม

5. Shortly Support

การที่ Ubuntu ยึดหลักการออกเวอร์ชั่นใหม่ตามการรีรีสของ GNOME ทำให้ Ubuntu ต้องออกเวอร์ชั่นใหม่ทุก 6 เดือน และหลังจากออกเวอร์ชั่นใหม่แล้วก็จะซัพพอร์ตเวอร์ชั่นเดิมต่อไปอีก 18 เดือน เหมือนจะนานนะครับ แต่การซัพพอร์ตเวอร์ชั่นเดิมหลังจากออกเวอร์ชั่นใหม่หมายถึงการแก้ไขบั๊กที่เกิดขึ้นเท่านั้น จะไม่มีการอัพเกรดซอฟท์แวร์เวอร์ชั่นใหม่ให้แล้ว ดังนั้นจึงค่อนข้างล้าสมัยในการใช้เพื่อเป็นเดสก์ทอปหรือเครื่องส่วนตัว ส่วนถ้าเป็นเซิร์ฟเวอร์เล็ก ๆ หรือในสำนักงานที่ทำงานแบบว่าเอกสารบ้าง อะไรบ้าง คงไม่มีปัญหาเท่าไร และหลังจาก 18 เดือนแล้วก็จะถูกทอดทิ้งทันที ไม่มีการซัพพอร์ต แก้บั๊ก หรืออะไรอีกแล้ว

ด้วยข้อเสียเรื่องระยะเวลาในการซัพพอร์ต Ubuntu จึงแก้ปัญหาโดยทุก 3 รุ่นจะมีรุ่นที่ซัพพอร์ตนานขึ้น (Long Term Service – LTS) มาคั่น อย่างเช่น Lucid Lynx นี้ก็ถัดมาจาก Karmic ย้อนไป Jaunty และ Intrepid ก็จะเจอ Hardy ที่เป็น LTS เหมือนกัน ในรุ่นที่เป็น LTS นี้จะเลื่อนระยะเวลาการซัพพอร์ตนานขึ้น เวอร์ชั่น Desktop จาก 18 เดือนเป็น 36 เดือนหรือ 3 ปี ส่วน Server เอาไปเลย 5 ปี แค่นี้ก็เพียงพอที่จะทำให้องค์กรต่าง ๆ มั่นใจที่จะเปลี่ยนมาใช้ Ubuntu ได้เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะการนำไปทำเซิร์ฟเวอร์ ที่ผู้ที่คุ้นเคยกับระบบของ Ubuntu อยู่แล้วจะได้ไม่ต้องไปเริ่มใหม่ที่ลินุกซ์ตัวอื่น

6. Problem with some software and gadget

นอกเหนือจากความฉลาดในการตรวจจับฮาร์ดแวร์ต่าง ๆ ที่มีมาในระดับเคอร์เนลแล้ว ก็ต้องเข้าใจว่าการเพิ่มการรู้จักฮาร์ดแวร์หรือ Gadget ที่เกิดใหม่ ๆ ทุกวันนั้นคงไม่ทันให้เราใช้แน่นอน เพราะกว่าแต่ละ Distro จะเอามาให้เราอัพเดทกันอีกล่ะ ซึ่งนอกจากเราจะไปคอมไพล์เคอร์เนลเอง ซึ่งไม่ได้ง่ายขนาดที่ทุกคนจะทำได้ ดังนั้น Gadget ที่เกิดใหม่ ๆ จึงเป็นปัญหาพอสมควร ยิ่งพวก Gadget ที่ต้องใช้คู่กับซอฟท์แวร์คู่ตัวอย่าง iPod vs iTunes นี่เรื่องใหญ่ ถึงแม้ว่าจะใช้โปรแกรมใน Ubuntu ในการ Sync ได้แต่เมื่อเอากลับไปเชื่อมต่อใน iTunes อีกทีนึงก็ไม่รับประกันว่า iTunes มันจะล้างข้อมูลเดิมออกเกลี้ยงเลยหรือไม่ (ซึ่งผมเคยมาแล้ว พังสนิทมมาแล้ว) ดังนั้นกับอุปกรณ์บางอย่างอาจใช้งานในลินุกซ์ได้ไม่เต็มรูปแบบ ก็เป็นภาระให้เราต้องจัดการผ่านการ Dual Boot หรือใช้ Virtual Machine อะไรก็ว่าไป

เอาแค่นี้ก่อนแล้วกันเนอะ

ของใหม่ ๆ ในรุ่นนี้ก็คือธีมใหม่ 2 อัน Ambiance (สีดำ) และ Radiance (สีขาว) และ Human สีน้ำตาล-ส้มอย่างที่เคย ๆ ก็โดนอัปเปหิออกไปเป็นที่เรียบร้อย

ไอคอนชุดใหม่ชื่อ Humanity สียังส้มเหมือนเดิม (แต่แจมม่วงมาหน่อย ๆ) ในรูปก็คือ Ubuntu-Mono-Light & Dark นั่นล่ะครับ

สำหรับไอคอนของ Default Folder ก็เปลี่ยนใหม่นิดหน่อยตามภาพ

Wallpaper ใหม่ยกชุด และ Default คืออันที่สีม่วง ๆ ให้ความรู้สึกที่ Mac มาก ๆ

ในส่วนของ Notification Area ก็มีของเล่นใหม่ ๆ มาอีกเพียบ ซึ่ง Ubuntu 10.04 จะเชื่อมกับบริการ Social Network หรือบริการออนไลน์ต่าง ๆ อย่างแนบแน่น

อธิบายจากภาพ ที่เป็นลูกศรขึ้นลงนั้นคือไอคอนของ Network Manager ในรูปเป็นการต่อผ่านแลน ถ้าจาก Wireless หรือ Mobile Connect ก็จะเป็นอีกแบบนึง

รูปซองจดหมายนั้นมีชื่อว่า Messaging Menu จะรวมบริการ Chat (Empathy), Mail (Evolution) และ Broadcast (Gwibber) เวลามีข้อความมาหาสีของไอคอนจะเปลี่ยนไป ส่วนในรูปผมเอา Xchat Indicator มาใส่ไว้ด้วย (มีให้ดาวน์โหลดจาก Repo ครับ)

ต่อมาที่เห็นเป็นเครื่องหมายกากบาทและชื่อผมนั้นเรียกว่า MeMenu จะผูกกับบริการออนไลน์คือ Gwibber และ Empathy เช่นถ้าเราอัพเดทสถานะที่ MeMenu ก็จะไปปรากฎที่ Social Network ที่เราเชื่อมไว้และสถานะใน Empathy จะเปลี่ยนตามไปด้วย และในส่วน MeMenu ยังสามารถเข้าใช้บริการ Ubuntu One ซึ่งเป็นบริการซิงค์ไฟล์ได้จากตรงนี้เลย (ยังไม่เวิร์กเท่าไร ณ ขณะนี้ใช้ Dropbox จะดีกว่า)

ปุ่มขวาสุดนั้นเป็นปุ่มปิดเครื่องธรรมดา ซึ่งก็ใช้งานได้ทั้งเปลี่ยน Session หรือ Log Out ปิดเครื่อง รีสตาร์ท ตามเรื่องตามราว ที่สำคัญเมื่อก่อนเวลามีอัพเดทใดที่ต้องการให้เริ่มระบบใหม่มันจะมีข้อความ เช่น ป๊อบอัพขึ้นมาเตือน แต่ตอนนี้ไม่แล้วครับ ที่ปุ่มปิดเครื่องนั่นล่ะมันจะเปลี่ยนจากสีเดิมเป็นสีใหม่ เช่น สีแดง พอกดแล้วจะเจอข้อความ Require Restart อะไรประมาณนี้

ของใหม่ ๆ ก็มีเช่น Ubuntu จะเปิดร้านขายเพลงออนไลน์แล้ว ตอนนี้มีมาให้ใน Rhythmbox เรียบร้อย เพลงยังไม่เยอะเท่าไร ถ้าจะซื้อจริง ๆ จัง ๆ จากที่อื่นจะดีกว่า

นอกจากใน Rhythmbox ก็จะมี Ubuntu One Music Store ตามมาในอีกหลาย ๆ โปรแกรมฟังเพลง อย่างตอนนี้ก็มีใน Community Plugin ของ Banshee แล้ว อีกไม่นานคงเป็นตัว Official จาก Canonical แล้วล่ะครับ (ไม่ต้องรีบมีก็ได้ ก็มันยังใช้ได้ไม่ดีเท่าไรนี่เนอะ)

ในส่วนของการจัดการของโปรแกรม Add/Remove ของ GNOME นั้นถูกแทนที่ด้วย Ubuntu Software Center ซึ่งข้อเสียมาก ๆ เลยคือมันติดตั้งได้แค่ทีละโปรแกรม แต่ถ้ามองว่าสำหรับมือใหม่ใสกิ๊กที่เพิ่งมาจับ Ubuntu ก็คงไม่เป็นไรหรอก ออกจะไม่งงซะด้วยซ้ำ

ก่อนหน้านี้มีข้อถกเถียงกันเรื่อง Canonical จะขายซอฟท์แวร์ (คนด่าก็หลับหูหลับตาด่า ไม่ได้ดูบ้างเลยว่าโปรแกรมที่เขาจะขายก็คือที่เขาขายกันปกติอยู่แล้ว แค่ Canonical ทำช่องทางให้ซื้อได้ง่าย ๆ และมั่นใจในการใช้งานมากขึ้นแค่นั้นเอง) คำว่า “Get Free Software” เลยเปลี่ยนมาเป็น “Get Software” เฉย ๆ อย่างในภาพ แล้วที่เห็น Source เยอะ ๆ นั่นเพราะผมไปเพิ่ม PPA มันเลยแยกให้ซะถี่ยิบเลย ส่วนด้านของ Installed Software ก็คือที่ติดตั้งอยู่แล้ว เอาออกได้จากตรงนี้เลย และแน่นอนว่าถ้าท่านใดไม่สะดวกใจกับของใหม่ Synaptic ก็ยังอยู่ให้ใช้เหมือนเดิม ส่วนจะผ่าน Terminal ก็ไม่ผิดกติกาใด ๆ อันที่จริงก็เร็วกว่า GUI ใด ๆ ทั้งปวงนะผมว่า .. อิอิอิ

ด้านโปรแกรมใหม่ ๆ ที่เพิ่มมา (และหายไป) ก็มีคร่าว ๆ ดังนี้

- Pitivi ซึ่งเป็นโปรแกรมตัดต่อวิดีโอ (ใช้ GStreamer) มาแทนที่ GIMP จะว่ามาแทนก็ไม่ถูก เหมือนเป็นการเพิ่ม Pitivi แล้วเอา GIMP ออกไปต่างหาก

- การตกแต่งภาพให้ใช้ F-Spot แทน แค่ปรับสี เอาตาแดงออกไรงี้ มันยังไม่ Advance เท่า GIMP ก็ยังต้องลงเพิ่มอยู่ดี

- โปรแกรม Disk Utility ตัวใหม่ หน้าตาแบบนี้ Mac ชัด ๆ ใช้จัดการกับ Harddisk และ Partition ต่าง ๆ

และที่สำคัญที่สุดคือ ปุ่ม .. สังเกตุมั๊ยครับว่ามันไปอยู่ซ้ายหมด ไม่ได้ย้ายเองนะ คือ Ubuntu เค้าจัดให้อย่างนี้เลย Mac มาก ๆ (ย้ายกลับไปขวาเหมือนเดิมก็ได้นะ)

นอกนั้นก็เดิม ๆ ครับ แต่โดยภาพรวมแล้วเวอร์ชั่นใหม่นี้แม้กระทั่งโลโก้ก็เปลี่ยนไปเยอะมาก

ผู้ใช้หน้าใหม่ ๆ มาเจอรูปลักษณ์แบบนี้โดยเฉพาะผู้ย้ายมาจาก Mac คงจะปรับตัวได้ไม่ยาก และดูน่าใช้ขึ้น ส่วนผู้ใช้หน้าเดิมความคุ้นเคยอาจจะหายไป เช่น GIMP ต้องมาติดเพิ่มเอง ปุ่มย้ายข้างแล้วกดผิดกดถูกเป็นประจำ (ผมเองก็กดปิดหน้าต่างโดยไม่ได้ตั้งใจบ่อย ๆ แต่ของอย่างนี้มันฝึกกันได้) และดูทันสมัยมากขึ้น

สำหรับ Ubuntu 10.04 จะเป็น LTS หมายความว่าซัพพอร์ตกันยาวนานอีกแล้ว 3 ปีสำหรับรุ่น Desktop และ 5 ปีสำหรับ Server ส่วนเรื่องไหนที่หลายคนติดค้างอยากได้ อยากลดอะไร ก็ลองไป Ubuntu Brainstorm ระดมความคิดให้เค้าได้ครับ จะได้ถูกอกถูกใจและใช้งานกันอย่างมีความสุขสวัสดีทวีมรรคผล (เอ้า กราบ!)

ป.ล. สังเกตุว่าในหลาย ๆ โปรแกรมจะไม่มีเมนู คือผมใช้ gnome-globalmenu น่ะครับ เมนูมันเลยหายไปอยู่บนบาร์แทนในโปรแกรม ทั้งนี้เฉพาะโปรแกรมที่เขียนโดย GTK+ เท่านั้นนะครับ ถ้าอย่าง Firefox หรือ VLC ที่ไม่ได้เขียนด้วย GTK+ จะใช้งานไม่ได้

- ยังไม่ได้ไอคอนโลโก้สองสีตัวใหม่

- บริการใหม่ทั้งหมดใช้งานผ่าน Proxy ไม่ได้เลย (Empathy, Gwibber, Ubuntu One, Music Store)

ความรู้สึกที่ได้ใช้พบว่ามีความทันสมัยมากขึ้น แต่ก็รู้สึกถูกผูกขาดด้วย UI ที่ใช้งานไม่ได้มากขึ้น บางอย่างกลายเป็นดูเกะกะไปเลย ถ้าไม่ติดว่ามันง่ายและถนัด APT คงจะใช้ Fedora น่าจะดีกว่า แต่ Ubuntu ถ้าตัดตัวที่ยัดมาให้แปลกแยกก็พบว่ามันก็ทำงานได้ดี ทั้งนี้เลยมองข้ามอะไรที่เกะกะไปแล้วก็ใช้ไปเรื่อย ๆ

/ เริ่มเบื่อชุมชนคน Ubuntu มากมายแล้ว ของดีแต่คนห่วย .. เซ็ง!

ตามไปตบเกรียน

1. เรื่องที่ทำให้ตกใจมากที่สุด

ปุ่มที่เห็นไปอยู่ด้านซ้ายนั่นไม่ได้ย้ายเองนะครับ มันเป็นอย่างนั้นเป็นค่า Default เลยล่ะ แล้วดันเรียงไม่เป็นธรรมชาติซะด้วย แทนที่จะเอา Close ไปอยู่ซ้ายสุดดันเอามาหลบไป กดผิดกดถูกกันประจำ ..

2. Empathy, Gwibber, Ubuntu Software Center, Ubuntu One ยัดเยียดมาให้แค่บางคนใช้ เพราะคนใช้อินเตอร์เน็ตผ่าน Proxy นั้นหมสิทธิ์ครับ

3. เอา Gimp ออก แล้วแทนที่ด้วย Pitivi ซึ่งเป็นโปรแกรมทำ Home Video งานนี้ผมมองว่าเค้าทำ Solution แบบ Win คือ ในเมื่อ GIMP มันเทียบเท่ากับ PhotoShop ก็แยกมันออกไป แล้วให้เป็นหน้าที่ของ F-Spot ที่ทำหน้าที่เป็น Photo Gallery และ Pitivi ก็เทียบเท่ากับ Windows Movie Maker นั่นเอง

4. Indicator Applet เริ่มมีบทบามมากขึ้นใน 10.04 เพราะเป็นศูนย์รวมการ Notify ของโปรแกรมต่าง ๆ มากมาย ทั้ง Empathy, Evolution, Gwibber รวมถึงโปรแกรมอื่น ๆ ที่อาจสร้างปลั๊กอินตัวนี้มาให้ก็ใช้งานร่วมกันได้ ผมมองว่าดีครับ แค่คิดที่ว่าโปรแกรมที่ใช้ร่วมกับเจ้า applet ตัวนี้มันง่อย เลยไม่ค่อยได้ใช้หรอก (อย่างน้อยออนเอ็มผมก็ใช้ Emesene แหละ เนื่อจากมันยังจะพอรับลูกเล่นของ MSN ได้บ้าง ไม่ได้เรียบและเงียบเหงาจนน่าเศร้าใจ)

Indicator Applet ก็ที่เป็นรูปซองจดหมายน่ะครับ

5. ยกเครื่องธีมใหม่ทั้งหมด ใน 10.04 ทีม Ubuntu กล้าที่จะทิ้งธีม Human สีน้ำตาลไหม้แล้ว ป๋ามาก ๆ และมาพร้อมทั้ง Wallpaper สีใหม่ออกม่วง ๆ ด้วย ซึ่งสอดคล้องกันทั้ง Boot Screen, Login Screen และมาพร้อมโลโก้ใหม่หลายรายการด้วย (ข่าวจาก UbuntuClub)

ไม่มี Human แล้ว ป๋ามาก

6. เชื่อมต่อกับ Social Network ต่าง ๆ มากขึ้น ทั้งการเลือกใช้ Empathy ซึ่งนอกจากเหตุผลที่ว่ามันเป็นโปรแกรมในโครงการของ GNOME แล้วก็คือ มันสามารถใช้งาน Video Call หรือ Video Chat ได้ (ผ่านเครือข่ายที่ไม่ใช่ MSN นะครับ อย่ายิ่้มไป) การเอา Evolution ผนวกเป็นส่วนหนึ่งของการแจ้งเตือนที่ Nofitication Bar โดยอัตโนมัติ การใส่ Gwibber มาด้วย (ครอบคลุมหมดล่ะครับ เว้น Hi5) การทำให้ Ubuntu One ใช้งานง่ายขึ้น ทั้งหมดนี้ทำให้ Ubuntu ดูทันสมัย ไม่เป็นลินุกซ์ทึนทึกเหมือนอย่างที่หลาย ๆ คนเคยคิด และเมื่อรวมกับธีมใหม่ (เกือบ) ยกชุดแล้วจึงดูทันสมัยขึ้นมากจริง ๆ

ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงก็ย่อมมีผู้ที่ต่อต้าน อย่างเรื่องย้ายปุ่มมาด้านซ้ายนี่ถ้าจะมองว่าต้องการให้ต่างจาก Win ก็ได้ แต่ในเมื่อย้ายมาแล้วก็ทำให้มันดี ๆ นิดนึง ช่วยวางปุ่มให้ถูกสุขลักษณะทีเถิด (อันนี้นอยด์มาก) รวมถึง App ที่ยัดเยียดมาให้แต่ใช้งานได้ไม่ 100% นี่อยากให้คิดให้จงหนักครับ Desktop ไม่ได้ใช้ที่บ้านอย่างเดียวนะ เจอ Proxy ทีไรจอดสนิททุกที ทำให้ต้องลงโปรแกรมเพื่อใช้เพิ่มเติม รกไปหมด

ยังไงนี่ก็แค่ Alpha 3 ซึ่งไปดู Timeline ก็ตายละ! มัน Freeze user interfaces ไปแล้วนิหว่า (4 มีนา) แต่ยังไงก็ช่วยย้ายตำแหน่งปุ่มหน้าต่างให้ถูกที่ถูกทางด้วยเน้อ