ใช้มาได้หลายวันอยู่กับ Ubuntu 11.04 Natty Narwhal น้องปลาวาฬผู้น่ารัก การเปลี่ยนแปลงรอบนี้ก็อย่างที่รู้กันว่าจะจะเลยคือ Unity ที่มาแทน GNOME Desktop แบบเดิม ๆ แรก ๆ ก็ไม่ชอบหรอก แต่หลัง ๆ พอชินแล้วก็ติด และรู้สึกว่า .. “มันล้ำกว่า Aero ของ Windows 7 หลายช่วงตัวนัก”
รูปแบบ Dock ของ Unity มันน่ารักตรงที่ปรับแต่งได้หลากหลาย และชัดเจนดี เช่น โปรแกรมไหนถูกเรียกไอคอนมันจะสั่น เปิดอยู่จะมีลูกศรด้านซ้าย และถ้าใช้งานอยู่ก็จะมีลูกศรด้านขวาอีก
ต่อมาเรื่อง Snap ง่าย ๆ ก็คือ Aero Snap นั่นแหละ มีมาให้เรียบร้อย แบ่งหน้ากันได้อย่างง่ายดายเพียงลากไปซ้าย ขวา หรือลากติดด้านบนถ้าจะขยายเต็มจอ
Overlay Scrollbar ที่ทำให้เนื้อที่ของหน้าต่างเพิ่มขึ้น แรก ๆ ก็งงปนตกใจ แต่หลัง ๆ ชอบครับ มันกระชับดี
รูปแบบของ Menu ที่ไปอยู่บนบาร์ด้านบนแบบ Mac นั้น มันจะไม่สะดวกเหมือนที่อยู่ในโปรแกรมก็จริง แต่ก็ทำให้เนื้อที่ในการแสดงผลเพิ่มมากขึ้น ซึ่งจะเห็นผลได้ชัดเจนเลยในผู้ที่ใช้บนจอเล็ก ๆ หรือจอไวด์สกรีนทั้งหลาย
รูปแบบของ Indicator ต่าง ๆ ทั้ง Messaging Menu และ MeMenu ก็ทำงานผสานกันได้ดี จะติก็ที่ Gwibber ที่ยังไม่ค่อยเสถียร เรียกปุ๊บไม่ค่อยมาปั๊บ ต้อง Force ตัวเองซักแป๊บจึงจะเปิดได้ และ Empathy โปรแกรมสารพัดแชตที่มาแทน Pidgin ข้อดีที่เหนือ Pidgin กลับไม่สามารถทดแทนความสามารถที่ Pidgin ยังเหนือกว่าอีกหลายเรื่อง จึงต้องอัปเปหิออกไป
การมาของ Indicator Applet ในแบบ Ubuntu นั้น ทำให้เราสามารถลดพื้นที่ของ Tray ไปได้อย่างมหาศาล ข้อดีคือไม่รก และโปรแกรมต่าง ๆ ก็ทยอยทำ Indicator ของตนให้ไปอยู่ที่ Messaging Indicator กันเยอะแล้ว เช่น Thunderbird, Xchat หรือ Indicator ดี ๆ ที่มีประโยชน์มาก ๆ เช่น Gmail Notification Indicator ก็มีเหมือนกัน แจ้งเตือนเมล์กันแบบ Real Time กันเลยทีเดียว เรียกได้ว่าไม่พลาดทุกการติดต่อ
ถึงแม้ว่าข้อดีของ Unity จะเยอะมาก แต่จุดอ่อนของมันก็ยังเหนียวแน่นเช่นกัน ทั้งบั๊กเอ๋อ ๆ เมื่อใช้งานหนัก ๆ เล่นมันหนัก ๆ มันจะเละ ต้อง reset ใหม่ หรือการเรียกโปรแกรมที่ไม่ง่ายเหมือน Menu Bar เดิม ๆ ของ GNOME 2.x อาจจะทำให้หาโปรแกรมไม่ค่อยเจอ (ผมใช้การ Search เป็นหลัก ง่ายกว่าไปคลิกตั้งหลายคลิกกว่ามันจะโชว์ขึ้นมาซะอย่างนึง)
ความล้ำของ Unity นั้นยังไม่หมดเพียงเท่านี้ อนาคต Canonical คงคิดมุขอะไรใหม่ ๆ มาทำให้วงการ Desktop Environment สั่นสะเทือนได้อีก เท่าที่ดูแล้วยังมีอะไรสนุก ๆ ให้ได้ทำอีกมาก ดังนั้น Aero, GNOME, Aqua และ KDE คงจะอยู่เฉยไม่ได้เสียแล้ว
พูดเรื่อง Unity ซะเยอะ ก็เพราะมันคือจุดเด่นจริง ๆ และควรจะชินกับมันซะด้วย เพราะใน Ubuntu 11.10 จะไม่มี GNOME Desktop มาให้แล้ว กะว่า Unity นี่ต้องเลิศจริงอะไรจริง ก็คอยดูกันต่อไปแล้วกัน สงครามครั้งนี้มันยังอีกนาน
